Bycie tatą córki przypomina trochę bycie superbohaterem bez kostiumu: jesteś jej wzorem, bezpieczną bazą i osobą, która pokazuje jej, jak powinna być traktowana przez innych.
Brzmi jak ogromna odpowiedzialność? Owszem. Na szczęście nie trzeba być ideałem, aby odegrać tą rolę znakomicie. Wystarczy być obecnym, uważnym i gotowym czasem przyznać: „Masz rację, przepraszam”.
Ojciec jako fundament pewności siebie
Ojciec jest jednym z najważniejszych mężczyzn w życiu dziewczynki i odgrywa istotną rolę w jej rozwoju emocjonalnym. To poprzez codzienne doświadczenia, rozmowy i obserwację rodzinnych relacji córka uczy się, czym są szacunek, zaufanie i bliskość. To właśnie ojciec pokazuje jak powinna wyglądać zdrowa relacja z płcią przeciwną, jak stawiać granice oraz to, jak powinna postrzegać samą siebie.
Relacje w domu w dużej mierze kształtują to, czego dziecko wyszukuje w dorosłym życiu. Jeśli córka na co dzień doświadcza relacji opartej na wspólnym szacunku, partnerstwie oraz zaufaniu, będzie postrzegać to jako normę, jako standard, którego należy dotrzymać. Nie będzie musiała zastanawiać się, czy krzyk, lekceważenie albo kontrolowanie są „dowodami miłości” bo w domu nauczy się, że miłość wygląda zupełnie inaczej.
Dlatego tak ważne jest pokazanie zdrowych wzorców. Takich, które przedstawiają mężczyznę jako osobę odnoszącą się do kobiet z poważaniem, spokojem i troską. Powinien być osobą przewidywalną i bezpieczną, zdolną do wyrażania trudnych emocji bez przemocy.
Jeśli tata okazuje czułość, wsparcie i akceptację, córka dorasta w wierze, że zasługuje na miłość i jest zdolna do osiągnięcia wszystkiego, o czym sobie zamarzy. Dzięki temu również łatwiej buduje przekonanie, że jest ważna, wartościowa i należy jej się dobre traktowanie. Taka relacja może wzmacniać jej poczucie własnej wartości, samodzielność oraz odwagę w podejmowaniu decyzji. Córka, która wie, że jej głos ma znaczenie, chętniej wyraża swoje zdanie, stawia granice i sięga po to, czego naprawdę pragnie.
Z kolei brak obecności ojca lub jego emocjonalna nieobecność może prowadzić do obniżonej samooceny, dezorientacji dotyczącej własnej tożsamości oraz trudności z rozpoznawaniem, nazywaniem i adekwatnym wyrażaniem swoich emocji. Brak pozytywnego modelu męskości i wsparcia ze strony ojca może również wpływać na rozwój kompetencji społecznych, takich jak asertywność, rozwiązywanie konfliktów czy budowanie granic, co dodatkowo komplikuje funkcjonowanie w grupie, szkole, a później w miejscu pracy. W skrajnych przypadkach emocjonalna pustka po ojcu bywa kompensowana poprzez poszukiwanie akceptacji w nieodpowiednich środowiskach, nadmierne uzależnienie od opinii innych lub ucieczkę w pracę, substancje czy inne formy unikania bólu emocjonalnego, co długofalowo pogłębia problemy psychiczne i społeczne.
Rola współczesnego ojca w wychowaniu dziecka
Model ojcostwa zmienił się na przestrzeni lat. Niegdyś ojciec był głową rodziny i jedynym jej żywicielem. Nie zajmował się opieką nad dzieckiem, jako że była to tradycyjnie rola matki, zamiast tego podejmował wszystkie ważne decyzje dotyczące domu. Nie był aż tak obecny w życiu dzieci, szczególnie emocjonalnie – rzadko pamiętał o ważnych wydarzeniach w życiu dziecka, a jeszcze rzadziej w nich uczestniczył. Ojciec miał być przede wszystkim autorytetem. Jego decyzje rzadko podlegały dyskusji, a surowość i dystans często uznawano za dowody siły. W takim modelu tata mógł być szanowany, ale nie zawsze był osobą, do której dziecko zwracało się po pocieszenie, radę albo pomoc w rozwiązaniu problemu.
Współczesne ojcostwo coraz częściej opiera się na obecności, zaangażowaniu i budowaniu relacji.
Ojciec jest wzorem dla dziecka, staje się jego partnerem i przyjacielem, tłumaczy mu jak należy postępować, jakimi wartościami kierować się w życiu. Jest aktywnym uczestnikiem życia dziecka: rozmawia, słucha, pomaga, towarzyszy w codziennym życiu i interesuje się zarówno wielkimi marzeniami, jak i pozornie drobnymi sprawami.
Dobry tata potrafi wyznaczać granice, ale nie musi budować autorytetu na strachu. Stanowczość i konsekwencja mogą iść w parze z ciepłem, empatią oraz szacunkiem. Dziecko potrzebuje jasnych zasad, ale równie mocno potrzebuje wiedzieć, że nawet po popełnieniu błędu nadal jest kochane i akceptowane. Może wymagać odpowiedzialności, ale jednocześnie pomagać zrozumieć, jak naprawić błąd.
Wychowanie córki nie polega na chronieniu jej przed każdym rozczarowaniem. Chodzi raczej o to, by wyposażyć ją w przekonanie, że poradzi sobie z trudnościami, a w razie potrzeby nie musi mierzyć się z nimi sama. Tata nie może zawsze usunąć przeszkód z jej drogi, ale może nauczyć ją, jak je pokonywać.
Już masz wszystko, czego potrzebujesz
Bycie tatą nie wymaga nadludzkich mocy, perfekcyjnego planu ani odpowiedzi na każde pytanie.
Wystarczy być obok, słuchać, próbować i pokazywać, że błędy są częścią życia, a przeprosiny nie odbierają autorytetu, tylko budują zaufanie.
Bo córka nie potrzebuje idealnego ojca. Potrzebuje prawdziwego — takiego, który czasem się pomyli, ale potrafi się zatrzymać, przyznać do błędu, przytulić i spróbować jeszcze raz. W końcu superbohaterowie też nie zawsze trafiają peleryną w odpowiednią stronę. Najważniejsze, żeby byli obecni, kiedy naprawdę są potrzebni.
A jeśli szukasz praktycznych porad jak stać się najlepszym ojcem dla swojej córki, przeczytaj nasz artykuł: “Wpływ ojca na rozwój córki w okresie dzieciństwa”.
Bibliografia:
[1] Kucukkaragoz, Hadiye. 2025. “Review of the Research Literature on the Impact of Father Absence on Child Development in Alignment With the Sustainable Development Goals (SDGS)”. Journal of Lifestyle and SDGs Review 5 (4):e06117..
[2] Dudak, A. (2017). Obraz ojca w zmieniającej się rzeczywistości społecznej. Pedagogika Społeczna, (2(64), 117–134
[3] Kaszubska-Dziergas, P. (2025). Rola ojca we współczesnej rodzinie w opinii studentek i studentów. Rocznik Pedagogiczny, 48, 223–236. https://doi.org/10.14746/rp.2025.48.13
[4] Czub, M. (2014). Specyfika relacji dziecka z ojcem w pierwszych latach życia z perspektywy teorii przywiązania. Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 13(3).
[5] Nosek-Kozłowska K., Ojciec jako jeden z najważniejszych wzorów osobowych w wychowaniu dziecka – rozważania familiologiczne na podstawie wybranej literatury przedmiotu, „Seminare. Poszukiwania naukowe”, 2022, t.43, nr 2, s. 39–50
